13 Eylül Dünya Sepsis Günü
Dünya Sepsis Günü kapsamında, sepsis konusunda farkındalık oluşturmak amacıyla Polatlı Duatepe Devlet Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Hakan KATI önemli açıklamalarda bulundu.
Sepsis nedir?
Sepsis, vücudun bir enfeksiyona karşı verdiği yanıtın kontrolünün bozulması sonucunda kendi doku ve organlarında hasara yol açtığı, hayatı tehdit eden organ işlev bozukluğu tablosudur. Sepsis için halk arasında sıklıkla “kan zehirlenmesi” ifadesi kullanılmaktadır.
Ancak sepsis, enfeksiyon etkeninin mutlaka kana karışması veya kan kültüründe mikrop üremesi anlamına gelmez. Sepsiste temel sorun enfeksiyona karşı gelişen düzensiz vücut yanıtının organlara zarar vermesidir.
Sepsis tıbbi acildir. Akciğer, idrar yolları, karın içi, cilt veya başka bir bölgede başlayan enfeksiyon sepsise ilerleyebilir. Sepsis hızla kötüleşebilir ve dolaşım, solunum, böbrek, beyin, karaciğer ve diğer organların işlevlerini etkileyebilir. Erken fark edilmesi, enfeksiyonun hızla tedavi edilmesi ve organ desteğinin gecikmeden başlanması yaşam şansını artırır.
Sepsis ile hangi birimler ilgilenir?
Hastanın durumuna göre
· Acil Tıp
· Yoğun Bakım
· Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji
· İç Hastalıkları başta olmak üzere enfeksiyonun kaynağına göre genel cerrahi, göğüs hastalıkları, üroloji ve diğer branşlar tedaviye katılabilir.
Sepsis belirtileri nelerdir?
Sepsis tek bir belirtiyle tanınmaz. Bulgular enfeksiyonun kaynağına, hastanın yaşına ve etkilenen organlara göre değişebilir.
· Ateş, titreme veya normalden düşük vücut sıcaklığı
· Kalp atımının hızlanması
· Hızlı nefes alma veya nefes darlığı
· Bilinç bulanıklığı, dalgınlık veya yeni gelişen yönelim bozukluğu
· Belirgin halsizlik ve genel durum bozukluğu
· Şiddetli ağrı veya olağandışı derecede kötü hissetme
· Soğuk, nemli, soluk veya lekeli cilt
· Tansiyon düşüklüğü
· İdrar miktarında belirgin azalma
Sepsis neden olur?
· Bakteriyel enfeksiyonlar
· Viral enfeksiyonlar
· Mantar enfeksiyonları
· Bazı paraziter enfeksiyonlar sonucunda gelişebilir.
· Akciğerler: Zatürre gibi enfeksiyonlar
· İdrar yolları ve böbrekler: İdrar yolu enfeksiyonu, piyelonefrit
· Karın içi: Safra yolu enfeksiyonu, bağırsak perforasyonu, peritonit ve bazı komplike karın içi enfeksiyonlar
· Cilt ve yumuşak dokular
· Damar içi kateterler veya diğer sağlık hizmeti ilişkili enfeksiyonlar ile sepsis gelişebilir.
Kimlerde sepsis riski daha yüksektir?
Her enfeksiyon sepsise dönüşebilir ve sepsis her yaştaki kişide gelişebilir. Bununla birlikte bazı gruplarda risk daha yüksektir.
· İleri yaştaki kişiler
· Yenidoğanlar ve küçük çocuklar
· Gebeler ve yakın zamanda doğum yapmış kişiler
· Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler
· Kanser tedavisi gören hastalar
· Kronik böbrek veya karaciğer hastalığı bulunanlar
· Ciddi kronik hastalığı olan kişiler
· Yoğun bakımda veya uzun süre hastanede yatan hastalar
· Damar yolu, kateter veya diğer invaziv tıbbi cihazları bulunan hastalar
Sepsis tanısı nasıl konur?
Sepsis için tek başına tanı koyduran tek bir kan testi bulunmamaktadır. Tanı ve değerlendirmede hastanın enfeksiyon bulguları ile birlikte organ işlev bozukluğu belirtileri araştırılır.
Hastanın durumuna göre:
· Kan basıncı, nabız, solunum sayısı, oksijen satürasyonu ve vücut sıcaklığı
· Bilinç durumu
· Tam kan sayımı
· Böbrek ve karaciğer fonksiyon testleri
· Kan gazı ve laktat düzeyi
· Kan kültürleri
· İdrar, balgam, yara veya diğer uygun örneklerden kültür
· Akciğer grafisi, ultrasonografi veya bilgisayarlı tomografi gibi görüntüleme yöntemleri
kullanılabilir.
Sepsis tedavisi nasıl yapılır?
· Enfeksiyonu hızlı ve uygun şekilde tedavi etmek
· Doku ve organlara yeterli kan akımını sağlamak
· Enfeksiyon odağını ortadan kaldırmak veya kontrol altına almak
· Solunum, dolaşım, böbrek ve diğer organ fonksiyonlarını desteklemek
· Tedavi yanıtını sık aralıklarla yeniden değerlendirmek olarak özetlenebilir.
Sepsis sonrası iyileşme süreci;
Sepsis yalnızca akut hastalık dönemini etkileyen bir durum değildir. Özellikle ağır sepsis veya septik şok geçiren bazı kişilerde taburculuk sonrasında:
· Uzun süren halsizlik
· Kas güçsüzlüğü
· Uyku problemleri
· İştah değişiklikleri
· Konsantrasyon ve hafıza sorunları
· Kaygı, depresif belirtiler veya travma sonrası stres yakınmaları
· Günlük aktivitelere dönmede güçlük görülebilir. Bu nedenle iyileşme döneminde hastanın fiziksel, bilişsel ve psikolojik ihtiyaçlarının birlikte değerlendirilmesi gerekebilir.
Sepsisten korunmak mümkün mü?
Her sepsis vakasını önlemek mümkün olmasa da enfeksiyonların önlenmesi ve erken tedavisi sepsis riskinin azaltılmasında önemlidir.
· Önerilen aşıların zamanında yapılması
· El hijyenine dikkat edilmesi
· Yaraların uygun şekilde temizlenmesi ve takip edilmesi
· Enfeksiyon belirtilerinin özellikle riskli hastalarda gecikmeden değerlendirilmesi
· Antibiyotiklerin yalnızca gerekli olduğunda ve uygun şekilde kullanılması
Dr. Hakan KATI, sepsisin hızlı ilerleyebilen ve hayati risk oluşturabilen ciddi bir sağlık sorunu olduğunu belirterek, erken tanı ve zamanında tedavinin hayat kurtarıcı olduğunu vurguladı. Polatlı Duatepe Devlet Hastanesi olarak, sepsisin erken tanı ve tedavisine yönelik sağlık hizmetlerimizi uzman kadromuzla titizlikle sürdürerek, toplumda sepsis farkındalığının artırılmasına katkı sağlamaya devam ediyoruz.
Unutmayın Erken Tanı,Hayat Kurtarır!